Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 10ος, ΤΕΥΧΟΣ 44, Φεβρουάριος - Μάρτιος - Απρίλιος 2006)

ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟΠασχαλινές αναμνήσεις

του Γιάννη Ν. Ζαννή

Ομολογώ ότι αυτή τη φορά ξεχάστηκαν πολύ να ετοιμάσω το κείμενό μου για τον "Αυλόγυρο". Έτσι, όταν ο Πέτρος μου υπενθύμισε ότι έπρεπε να του το παραδώσω, αιφνιδιαστικά και, το χειρότερο, αισθάνθηκα να στερεύω τελείως από ιδέες. Ωστόσο, ο "αρχισυντάκτης" μου υπήρξε σαφής: Έπρεπε να κόψω το λαιμό μου να παραδώσω κείμενο εντός τακτής προθεσμίας και, παρ όλες τις γαλιφιές και τα ραγιάδικα τερτίπια που μεταχειρίστηκα, στάθηκε αδύνατο να τον μεταπείσω.

Την ανάγκη, λοιπόν, φιλοτιμίαν ποιούμενος, σκέφτηκα να γράψω κάτι μέσα στο πνεύμα των ημερών. Και συγκεκριμένα διάφορα στιγμιότυπα αναμνήσεών μου από το Πάσχα στο χωριό.

Καθώς έφυγα πολύ μικρός από τα Κουρούνια, οι παιδικές αναμνήσεις μου από τις λατρευτικές εκδηλώσεις, ήταν σχεδόν ανύπαρκτες. Το πρώτο Πάσχα που θυμάμαι αρκετά καλά, ήταν το 1973 και ομολογώ πως υπήρξε ένα από τα δύο ωραιότερα της ζωής μου, μέχρι σήμερα τουλάχιστον.

Είχαμε ξεκινήσει από τον Πειραιά μια νεανική συντροφιά την Παρασκευή του Λαζάρου και φτάσαμε στη Χίο το Σάββατο το πρωί. Ήμασταν ο Σιδερής, ο Βασίλης, η αδελφή του Παρασκευή ( δεν είχε φύγει ακόμη για την Αυστραλία ), ο Στέλιος και ο ξάδερφός μου ο Γιώργης, γνωστός τότε ως "Αφρικανός", καθώς είχε γεννηθεί και ζήσει τα πρώτα παιδικά του χρόνια στην Αφρική. Στο χωριό μας περίμεναν, όπως πάντα άλλωστε, ο παππούς και η γιαγιά. Εκείνη τη χρονιά ειδικώς θα έκαναν Πάσχα μαζί μας η θείοι μας Χρήστος και Αργυρώ και η ξαδέλφη μας Μαρίνα, μικρούλα τότε.

Το πρώτο πράγμα που με εντυπωσίασε, ήταν το καταπράσινο χαλί που είχε ντυθεί, όπως κάθε άνοιξη άλλωστε, η Αμανίτικη γη, κατάστικτο από το κόκκινο τών παπαρούνων, το άσπρο και το κίτρινο μαργαριτών και την ποικιλία των χρωμάτων όλων των λουλουδιών. Αυτή την απερίγραπτη ομορφιά την απολάμβανα ακόμη πιο έντονα, όταν, μετά την αποκαθήλωση, τη Μεγάλη Παρασκευή, ξαμοληθήκαμε η νεολαία στα χωράφια, για να μαζέψουμε λουλούδια για το στόλισμα του Επιταφίου.

Ποτέ στο παρελθόν δεν είχα δει έτσι τη φύση του χωριού. Συνήθως πήγαινα τα καλοκαίρια και η εικόνα που διατηρούσα στη  μνήμη  μου ήταν το ξερό κίτρινο χόρτο και ελάχιστα νερά. Η

άνοιξη ήταν μια πανδαισία της φύσεως. Αλλά και οι γεωργικές ασχολίες ήταν τελείως διαφορετικές από αυτές που είχα συνηθίσει το καλοκαίρι. Μη ξεχνάμε πως τότε το χωριό είχε ακόμη αρκετή ζωή, παρά τα ισχυρά πλήγματα του μεταναστευτικού ρεύματος.

Πιστεύω ότι εκείνο το γεγονός που κάνει στη μνήμη μου ξεχωριστό το Πάσχα του '73, ήταν ακριβώς ότι το χωριό ήταν ακόμα μια ζωντανή κοινότητα ανθρώπων που διατηρούσαν την οργανική σχέση τους με την παράδοσή τους, μια παράδοση αιώνων. Την βίωναν, ήταν η φυσική της συνέχεια, οι απλοί στην ψυχή γεωργοί και η γνησιότητα αυτή αποτυπωνόταν σε όλες τις εκδηλώσεις της ζωής τους. Από την άλλη, ίσως και οι δικές μας παιδικές ψυχές ήταν ακόμη απλές και δεκτικές στην ιερότητα των τελουμένων, τόσο μέσα στην εκκλησία, όσο και έξω από αυτήν. Στα καθ' ημάς άλλωστε, η ίδια η καθ' ημέραν ζωή είναι φυσική συνέχεια της εκκλησιαστικής ή μάλλον αποτελεί μέρος της. Έκτοτε αρκετές φορές γιορτάσα το Πάσχα στο χωριό, αλλά καμιάς άλλης η ανάμνηση δεν μου προκαλεί τόση συγκίνηση.

Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας στον Αϊ Γιάννη και στο Χριστό είχαν μια κατανυκτικότητα που απουσίαζαν εμφανώς από πολλές ενορίες της Αθήνας. Στο ψαλτήριο τότε ήταν ο θείος ο Θανάσης ο Κεφαλάς, ο Γιάννης ο Μίχαλος (Χόντρος), ο Αντώνης ο Βουρνούς και ο Ηλίας ο Σαραντινός. Ο Βασίλης ο Κατσαρός εκείνη τη χρονιά βρισκόταν στην Αθήνα. Πρώτη φορά άκουγα το τροπάριο " Ιδού ο Νυμφίος " σε αργό μέλος, όπως ορίζει η ορθή τάξη του τυπικού, μετά τα αλληλουάρια. Θυμάμαι το θείο το Θανάση να το ψάλλη με την κατανυκτική του φωνή, που φανέρωνε - χωρίς ο ίδιος να το επιδιώκη - όλη την ευλάβεια του, μέσα στη σκοτεινή Εκκλησία, με μόνο το φως των κεριών, των καντηλιών, και το ηλεκτρικό που φώτιζε το ψαλτήρι.

Εκείνη τη χρονιά στα Κουρούνια δεν υπήρχε μόνιμος εφημέριος. Τις  ενοριακές ανάγκες εξυπηρετούσαν εκ περιτροπής Παπά Κωστής ο Σπανός, από τον Εγρήγορο, ο οποίος ήταν ιεροπρεπέστατος, εξαίρετος λειτουργός και αρκετά καλλίφωνος. Και ο παπά Νικόλας ο Μαλλάς, για τον οποίον, πιστεύω, πως οι συστάσεις είναι περιττές, καθώς οποιοδήποτε δικό μας εγκώμιο δεν θα βρεθή αντάξιο της οσιακής αυτής ψυχής.

Η  νεολαία  της  εποχής  συμμετείχε  ενεργά στις ακολουθίες. Δεν


© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios