Αυλόγυρος

(ΧΡΟΝΟΣ 10ος, ΤΕΥΧΟΣ 44, Φεβρουάριος - Μάρτιος - Απρίλιος 2006)

ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟΠασχαλινές αναμνήσεις

του Γιάννη Ν. Ζαννή

ήταν λίγοι εκ των παιδικών μου φίλων που διάβαζαν και εμμελώς ( ψαλτά ) τον Απόστολο ή το "Άσπιλε Αμόλυντε" και άλλα. Ο Βασίλης ήταν ίσως ο πλέον καλλίφωνος ανάμεσά μας. Τη Μεγάλη Δευτέρα πριν από την ακολουθία του Νυμφίου διαβάστηκε το Μέγα Απόδειπνο, όπως ορίζει το τυπικό. Και θυμάμαι ότι το "Άσπιλε Αμόλυντε" το διάβασε η Αργυρώ η Κοτσάτου, η οποία είχε επίσης πολύ καλή φωνή, και το "Και δος ημίν Δέσποτα" ο Στέλιος ο Κατσαρός ( του Γεωργίου ) επίσης πολύ καλλίφωνος. Θα μου πείτε τώρα πως θυμάμαι μια τέτοια λεπτομέρεια; Πρώτον γιατί ήταν και οι δυο υπέροχοι ψάλτες! Και δεύτερον γιατί υπήρξαν και εξαίρετοι φίλοι.

Οι ψάλτες ήταν άριστοι γνώστες του τυπικού και ευλαβικά προσηλωμένοι στις διατάξεις του. Τους ήταν αδιανόητος κάθε νεωτερισμός. Κάποτε, ο Στέλιος ο Μοσχούρης, μου είχε πει, ότι μικρότερος είχε παραξενευτεί που έψαλλαν όλα τα εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής, ενώ στις (περισσότερες τουλάχιστον ) ενορίες της Αθήνας έψαλαν μόνο ένα μέρος τους. Θεώρησε, λοιπόν, σωστό να κάνει την παρατήρηση στο θείο του τον Ηλία το Σαραντινό, ο οποίος όμως του απάντησε με τρόπο κατηγορηματικό: " Έτσι λένε τα βιβλία "! Ίσως απ' αυτόν τον υπερβάλλοντα ζήλο -σωστό ζήλο, όμως- ο μπάρμπα Ηλίας, σε κάποια   περιφορά εικονισμάτων (όχι στη χρονιά στην οποίαν αναφερόμαστε) προχωρούσε ψάλλοντας με το βιβλίο ανοιχτό (παρ' ότι τα ήξερε απ έξω), απτόητος στις υποδείξεις του Γιάννη του Βορριά (πρόσεχε Ηλία γιατί όπως πάμε θα διαβάζουμε εσένα καμιάν ώρα") με αποτέλεσμα να πέσει παραπατώντας από μια πεζούλα.

Από τη μεγάλη Παρασκευή, τι να πρωτοθυμηθώ; Και πρώτα-πρώτα τη συλλογή των λουλουδιών του Επιταφίου, όταν όπως είπαμε, παγκοινιές-παγκοινιές η νεολαία, αγόρια και κορίτσια, γυρίζαμε στα χωράφια και μαζεύαμε. Για τα εγκώμια χωριστήκαμε σε δύο χορούς, αγόρια και κορίτσια, και τα ψάλαμε εκ περιτροπής. Το έθιμο αυτό, διαπιστώνω με συγκίνηση, ότι συνεχίζεται ακόμη, με τους ίδιους πρωταγωνιστές, ώριμους πια στην ηλικία, όταν οι ανάγκες τους επιτρέπουν να βρίσκονται μεγάλη Παρασκευή στο χωριό.

Η ακολουθία του Επιταφίου έγινε μεσημέρι εκείνη τη χρονιά. Ο παπά Νικόλας έπρεπε να ιερουργήσει και στα Χάλανδρα.

Παρ' ότι η περιφορά του Επιταφίου τις μεσημεριανές ώρες είναι κάτι εντελώς ασυνήθιστο, σας διαβεβαιώ, ότι δεν θυμάμαι ωραιότερη περιφορά. Και επειδή το Μέγα Σάββατο δεν υπήρχε ιερέας στα Κουρούνια για να ιερουργήσει, η γιαγιά έστειλε εμένα και τον ξάδελφό μου στον Εγρήγορο να μεταλάβουμε.

Παράξενο πράγμα η ψυχή του ανθρώπου! Άπειρες φορές έχω περπατήσει από τα Κουρούνια στον Εγρήγορο. Κάθε φορά ρουφώ την ομορφιά του τοπίου και της διαδρομής με όλες μου τις αισθήσεις, πολλές φορές συνοδευόμενος από παρέα πολύ καλών φίλων. Ποτέ όμως, δεν ξεχνώ εκείνο το πρωινό του Μεγάλου Σαββάτου, όταν με την πρωινή δροσιά βαδίζαμε στον αμαξωτό με προορισμό τον Χριστό, ο Γιώργης, ο Γιάννης, ο Δημήτρης κι εγώ. Καρφωμένη η σκηνή αυτή στην μνήμη, έτσι χωρίς τίποτα ιδιαίτερο.

Η Λειτουργία της Αναστάσεως είναι Εορτών Εορτή και Πανήγυρις Πανηγύρεων και έχει πάντα ξεχωριστή θέση στην ψυχή κάθε βαπτισμένου ορθόδοξου χριστιανού, συνειδητού ή μη, σε κάθε γωνιά της γης. Και η μέρα εκείνη έχει πράγματι εκείνο το ξεχωριστό στοιχείο που οδηγεί τη συνείδηση τού ορθόδοξου λαού να την αποκαλεί "Λαμπρή".

Εκείνο που ήταν τότε άγνωστο στο χωριό, μάλλον ασυνήθιστο, ήταν το σούβλισμα τού οβελία. Όμως, ο Χρήστος ο Ρεκλείτης, Μοραΐτης ων στην καταγωγή, εκείνη τη χρονιά το μετέφερε στα Κουρούνια και, πιστεύω, πως θα συμφωνείτε πως ήταν μια πολύ καλή καινοτομία. Η παρέα τών αγοριών είχαμε μαζευτεί γύρω από τη σούβλα και παρακολουθούσαμε, ακούγοντας το Χρήστο (που ήταν και είναι πολύ ελκυστικός συνομιλητής), ο κόσμος πέρναγε και αντάλλασσε ευχές και η μέρα, βέβαια, είχε τον εορταστικό χαρακτήρα που τής αρμόζει.

Τι τελικά έκανε εκείνο το Πάσχα αξέχαστο στη ψυχή μου; Ότι ήταν στο χωριό ένας ανεκτίμητος θησαυρός. Και ο θησαυρός αυτός ήταν οι ίδιοι οι χωριανοί μας, κυρίως οι παλαιότεροι, με την γνησιότητα και το άπλαστο τού ήθους που τους χαρακτήριζε. Πολλοί απ αυτούς, νέοι και γέροι, δεν είναι, εν σαρκί, ανάμεσά μας. Όμως οι μορφές τους, ο τρόπος τους, η αρχοντιά τους, η καλοσύνη τους, μένουν για πάντα χαραγμένες στη μνήμη μας ως την Ημέρα την Ατελεύτητη που θ' ανταμώσουμε ξανά και θα ψάλλουμε μαζί το "Χριστός Ανέστη"

Πίνακας επιλογής άρθρου

© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios