Το πανηγύρι του άη Γιαννιού - "Ο Θεατής τών αρρήτων αποκαλύψεων"

του Πέτρου Ι. Μοσχούρη

Η ευλάβεια και η βαθιά θρησκευτικότητα είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα τών κατοίκων τού χωριού.

Ο σεβασμός και η αγάπη για τον πολιούχο Άγιο τους, τον Άγιο Ιωάννη το Θεολόγο, είναι δεδομένος και σχεδόν καθολικός. Κάθε σπιτικό αισθάνεται τον Άγιο αναπόσπαστο μέρος τής οικογένειας, προστάτη κα φύλακά της.

Δεν είναι, λοιπόν, περίεργο, που στη μνήμη του (8 Μαΐου και 26 Σεπτεμβρίου) πανηγυρίζει όλο το χωριό. Η μέρα τού πανηγυριού ήταν και εξακολουθεί να είναι το κορυφαίο κοινωνικό γεγονός, στη διάρκεια τού χρόνου, στη μικρή κοινωνία τού χωριού μας.

Μια βδομάδα, τουλάχιστον, πριν και μια βδομάδα μετά, ολόκληρο το χωριό κινείται στο ρυθμό τού πανηγυριού. Οι Κουρουνιώτες ετοιμάζονται για να δεχθούν τούς προσκυνητές που θα προσέλθουν για να τιμήσουν τον Άγιο και το χωριό τους.

Κάθε οικογένεια ετοιμάζει το σπιτικό της για να δεχθεί τούς επισκέπτες τού πανηγυριού και όλοι μαζί ετοιμάζουν την εκκλησία για το μεγάλο γεγονός. Προετοιμασία που αφορά τον ευπρεπισμό τής εκκλησίας και τού περιβάλλοντος χώρου, την προμήθεια τών υλικών για το μεγάλο τραπέζι που παραθέτει η εκκλησία σε όλους μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας. Έθιμο που χάνεται στα βάθη τών αιώνων και δεν είναι καθόλου απίθανο να έχει τις ρίζες του στους πρωτοχριστιανικούς χρόνους.

Την ημέρα τού Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου) γίνεται στον Αυλόγυρο της εκκλησιάς η "δημοπράτηση" για τα "κρέατα" τού πανηγυριού. Οι χασάπηδες και οι τσοπάνηδες τής περιοχής δίνουν δια βοής τις τιμές για την προμήθεια τού κρέατος που θα προσφερθεί στους πανηγυριστές. Η προμήθειά του κατοχυρώνεται σ' εκείνον που θα μειοδοτήσει.

Την ίδια μέρα γίνεται, πάλι δια βοής, και ο πλειοδοτικός διαγωνισμός για την ανάδειξη εκείνου που θα εκμεταλλευθεί το "καφενείο" που θα οργανώσει μετά την εκκλησία το γλέντι τού πανηγυριού.  Την  μέρα  αυτή  κανένα  άλλο καφενείο τού χωριού

δεν επιτρέπεται να ανοίξει. Ο πλειοδότης, κατά κάποιο τρόπο, έχει το μονοπώλιο.

Την τελευταία Κυριακή πριν το πανηγύρι, μετά τη Θεία Λειτουργία, όλο το χωριό, γυναίκες άντρες και παιδιά "επιστρατεύονται" για τον γενικό καθαρισμό τής εκκλησίας και την προετοιμασία τού πανηγυρικού γεύματος. Τα πάντα στο τέλος τής ημέρας αστράφτουν.

Την παραμονή τού πανηγυριού οι νοικοκυρές στέλνουν με τούς άντρες ή τ' αγόρια τους γλάστρες με βασιλικούς που τούς φυτεύουν και τούς περιποιούνται γι αυτόν ακριβώς το σκοπό. Ανάμεσά τους υπάρχει ανομολόγητος συναγωνισμός για τον καλύτερο βασιλικό. Μπροστά από κάθε εικόνα τού τέμπλου, στα προσκυνητάρια, δεξιά κι αριστερά στο Δεσποτικό, κάτω απ' τον άμβωνα, στις πόρτες τής εισόδου θα μπει κι από ένας βασιλικός. Μεθυστική μυρωδιά θα πλημμυρήσει την απαστράπτουσα εκκλησία. Ο γυναίκες ακόμη στολίζουν με γιορτινά υφάσματα την εκκλησιά και πλέκουν στεφάνι με τριαντάφυλλα για να στολίσουν την ιστορική εικόνα τού Αγίου. Η παράδοση θέλει την συγκεκριμένη εικόνα να έχει πυροβοληθεί στο σημείο τής καρδιάς από Τούρκο, και από το σημάδι τής σφαίρας λέγεται πως έτρεξε αίμα.

Παλαιότερα, όταν το χωριό διέθετε δική του παραγωγή σε κηπευτικά και σιτηρά, την παραμονή οι επίτροποι γύριζαν τα σπίτια τού χωριού για να συγκεντρώσουν από προσφορές τα απαιτούμενα για το κοινό γιορτινό τραπέζι. Ψωμιά, τυριά, ντομάτες, αγγούρια, σταφύλια καιτο φημισμένο Κουρουνιώτικο κρασί.

Νωρίς το απόγευμα φτάνουν τα σφαχτά. Κατσίκια που 'χουν θραφεί στα πλάγια τής Αμανής. Οι άντρες, με επικεφαλής τον αρχιμάγειρα, θα "κατακόψουν" το κρέας σε μερίδες. Θα στρώσουν τα τραπέζια στον αυλόγυρο για να υποδεχθούν την επομένη τούς πάμπολλους προσκυνητές.

Με τη δύση τού ήλιου όλα είναι έτοιμα για τη μεγάλη γιορτή.


© Φιλοπρόοδος 'Ομιλος Κουρουνίων Χίου,    Κουρούνια, Χίος  -  Kourounia, Chios